Lösemi (kan kanseri) nedir? Tedavi yöntemleri nelerdir?

Lösemi, vücuttaki kan hücreleri ve kemik iliğini etkileyen bir kanser türüdür ve genellikle kan kanseri olarak bilinir. Kemiklerin içinde yer alan süngerimsi yapıdaki kemik iliği, yeni kan hücrelerinin üretim merkezidir. Burada üretilen kan hücreleri arasında beyaz kan hücreleri (akyuvarlar), kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar) ve trombositler bulunur. İşte haberin detayları..

Lösemiler, hastalığın türüne ve ilerleyiş hızına göre iki ana gruba ayrılır: miyeloid veya lenfoblastik ve akut veya kronik.

Miyeloid veya Lenfoblastik

Miyeloid Lösemi: Kanser, kırmızı kan hücreleri, trombositler ve bazı beyaz kan hücrelerinin öncül hücrelerinde başlar.

Lenfoblastik Lösemi: Kanser, bağışıklık sisteminin viral enfeksiyonlarla savaşan hücrelerinin öncüllerinde başlar.

Akut veya Kronik

Akut Lösemi: Belirtiler aniden ortaya çıkar ve hastalık hızla ilerler, hızla büyüyen olgunlaşmamış kan hücrelerinin birikmesine neden olur.

Kronik Lösemi: Belirtiler yıllar içinde ortaya çıkar ve hastalık yavaş ilerler, olgunlaşmış anormal kan hücrelerinin birikmesine neden olur. Lösemilerin yaklaşık %90'ı akuttur.

Löseminin Yaygın Türleri

Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL)

Genellikle 15 yaş altı çocuklarda ve genç yetişkinlerde görülür.

Olgunlaşmamış lenfoblastların hızla çoğalmasıyla karakterizedir.

Hızlı bir şekilde ilerler ve tedavi gerektirir.

Akut Miyeloid Lösemi (AML)

Hem çocuklarda hem de yetişkinlerde yaygındır.

Olgunlaşmamış miyeloblastların anormal büyümesiyle ortaya çıkar.

Hızlı ilerler ve hızlı tedavi gerektirir.

Kronik Miyeloid Lösemi (KML)

Genellikle orta yaşlı yetişkinlerde görülür.

Anormal bir gen mutasyonu içerir.

Yavaş ve belirtiler olmadan ilerleyebilir, ancak hızlı teşhis ve tedavi gerektirir.

Kronik Lenfoblastik Lösemi (KLL)

Genellikle orta ve ileri yaşlarda görülür.

Olgunlaşmış lenfositlerin kontrolsüzce çoğalmasıyla karakterizedir.

Yavaş ilerler, ancak erken teşhis ve uzun süreli takip gerektirir.

Lösemi (Kan Kanseri) Risk Faktörleri

Sigara Kullanımı veya Dumanına Maruz Kalmak: Sigara, kanserojen etkisi nedeniyle lösemi riskini artırır.

Yüksek Dozda Radyoterapi veya Kemoterapi: Önceden alınan yüksek dozda radyoterapi veya kemoterapi, hücrelerin yapısında mutasyonlara neden olabilir.

Yüksek Dozda Radyasyon ve Kimyasal Maddelere Maruz Kalmak: Özellikle petrokimya ürünleri gibi kimyasallara maruz kalmak lösemi riskini artırabilir.

Genetik Bozukluklar: Down sendromu gibi genetik bozukluklar lösemi riskini artırır.

Genetik Mutasyonlar: Kan hücrelerinde yapısal değişikliklere neden olan genetik mutasyonlar lösemi riskini artırır.

Epstein-Barr Virüsü: Çocukluk çağı lösemi vakalarında Epstein-Barr virüsü enfeksiyonu yaygındır.

Lösemi (Kan Kanseri) Belirtileri

Erken evre belirtiler:

Lenf Düğümlerinde Şişlik: Boyun, koltuk altı ve kasıklarda ağrısız şişlikler.

Yorgunluk, Halsizlik ve Çabuk Yorulma: Bağışıklık sisteminin tepki vermesi sonucu genel yorgunluk.

Yüksek Ateş ve Gece Terlemesi: Enfeksiyonlara bağlı olarak yüksek ateş ve gece terlemesi.

İştahsızlık ve Kilo Kaybı: Kanser hücrelerinin büyümesi ve bağışıklık sisteminin değişmesi nedeniyle.

Diğer belirtiler

Kolay Kanama ve Morluklar: Düşük trombosit düzeyine bağlı olarak.

Burun ve Diş Eti Kanamaları: İdrar ve dışkıda kan görülmesi.

Enfeksiyonlara Yatkınlık: Boğaz enfeksiyonları gibi.

Öksürük, Göğüs Ağrısı, Nefes Darlığı: Kemik ve eklem ağrıları.

Ağız İçi Yaralar ve Kanama: Deride döküntüler.

Cildin Altında Kırmızı Lekeler: Dalakta büyümeye bağlı karın ağrıları.

Yüksek Beyaz Kan Hücresi Sayısına Bağlı Komplikasyonlar: Kulak çınlaması, zihinsel bulanıklık, felç riski.

Çocuklarda Bacak Ağrıları: Nedeni belli olmayan.

Löseminin Tanısı

Lösemi, iyi bir hasta öyküsü ve fizik muayene ile teşhis edilir. Hastalar genellikle halsiz, bitkin, soluk, ateşli, lenf bezleri şişmiş, morluklar ve büyümüş karaciğer ve dalak ile doktora başvururlar. Muayeneden sonra tam kan sayımı ve periferik yayma testi yapılır. Anormal kan hücreleri tespit edilirse kesin tanı kemik iliği biyopsisi ile konur.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi, löseminin türüne, evresine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Tedavi planı, bir multidisipliner ekip tarafından belirlenir ve genellikle bir veya daha fazla tedavi yönteminin kombinasyonunu içerir:

Kemoterapi: Kanser hücrelerini yok etmek veya büyümelerini kontrol altına almak için kullanılan ilaçlar.

Radyoterapi: Yüksek enerjili ışınlar kullanarak kanserli hücreleri hedef alır.

Hedefe Yönelik Tedaviler: Kanser hücrelerindeki belirli hedeflere saldıran özel ilaçlar.

CAR T Hücre Tedavisi: Hastanın bağışıklık sistemini kansere karşı yeniden hedeflendirme.

Kemik İliği/Kök Hücre Nakli: Hasar görmüş veya kanserli kemik iliğinin sağlıklı kök hücrelerle değiştirilmesi.

Lösemi Türleri ve Tedavi Yöntemleri

Akut Miyeloid Lösemi (AML)

Kemoterapi

Kemik iliği (kök hücre) nakli

Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL)

Kemoterapi

Kemik iliği (kök hücre) nakli

CAR T hücre tedavisi

Kronik Miyeloid Lösemi (KML)

İlaç tedavisi

Dirençli vakalarda kemik iliği (kök hücre) nakli

Kronik Lenfoblastik Lösemi (KLL)

Kemoterapi ve immünoterapi

Gerekirse radyoterapi

Gerekirse kemik iliği (kök hücre) nakli

Tedavi Başarısı

Akut lösemilerde tedavi edilebilirlik oranı hücre tipine ve hastalığın risk grubuna göre %45’ten %85’e kadar değişebilir. Tedavi sonrası hastalar 10 yıl boyunca izlenir. İlk tedaviye yanıt vermeyen veya tekrarlayan lösemilerde kemik iliği nakli uygulanabilir. Süregelen araştırmalarla lösemi hücresinin moleküler genetik karakterleri belirlenmekte ve hedefe yönelik yeni tedavi modelleri geliştirilmektedir.

16 May 2024 - 12:37 Edirne/ Edirne- Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Edirne Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Edirne Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Edirne Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Edirne Haber değil haberi geçen ajanstır.